Werkgroep Immaterieel erfgoed

Immaterieel erfgoed is de schakel tussen heden, verleden en toekomst. Het is cultuur van nu, geeft een gevoel van verbondenheid met vorige generaties en is tegelijkertijd ook toekomstgericht omdat mensen het willen doorgeven aan volgende generaties.

Een groep leden van onze vereniging is heel enthousiast en plezierig bezig om stukjes immaterieel erfgoed van Nuenen, Gerwen en Nederwetten te bewaren. Gelukkig maar. Bijnamen, limericks, volksverhalen en spreuken en woorden  etc. etc. horen immers bij het immaterieel erfgoed!

Historie

Tijdens een van de koffiebezoeken bij de buurmannen Geert Daamen en Paulus Aarts werd het idee geopperd om bijnamen te gaan verzamelen. We praten dan over 2016. Tijdens een heemkundekringbijeenkomst in D’n Heuvel in Gerwen wordt dit idee geopperd en weldra is er een volwaardige groep geformeerd van (momenteel) maar liefst negen leden. Voor de indruk van die groepsbijeenkomsten wordt verwezen naar de tekst die in onze nieuwsbrief van januari 2020 heeft gestaan:

Bijnamen
kuffeejprôt in ’t Himhuijs’  Ja, beste mensen: Café-praatjes in het Heemhuis. Het is dat we er geen biertap hebben anders zou het soms net een café zijn. Wat dan, hoe dan??? Leest u maar verder. Het is zo’n drie jaar geleden dat er twee leden van De Drijehornick, Geert Daamen en Paulus Aarts, op een heemkundekringbijeenkomst het idee opperden om bijnamen van mensen uit Nuenen, Gerwen en Nederwetten veilig te stellen voor de toekomst. Ja, maar hoe doe je dat? Verzamelen, concludeerden ze. Gemakkelijker gezegd dan gedaan.

Geen scheldnamen
Hoe ging het in zijn werk? Er werd een klein groepje gevormd dat begon met het opschrijven van bijnamen die ze zelf kenden met daarbij eventuele gegevens die ze van de persoon nog wisten. Al gauw groeide dit groepje uit tot negen leden: naast Geert Daamen en Paulus Aarts ook Jac. Coolen, Piet van de Laar, Gerard de Laat, Tiny van de Lockant, Ton Neijts, Toon de Rooy en Jan Wesenbeek. Vanaf het begin werd al gediscussieerd over de doelstelling en de afbakening van de activiteit ‘bijnamen’. Zo werd gesteld dat de bijnamen uitdrukkelijk geen scheldnamen mochten zijn. De doelstelling is vooralsnog het inventariseren en veilig stellen van de gegevens met betrekking tot bijnamen. De groep is zich terdege bewust dat het publiceren van de namen gevoelig kan liggen. Of de bijnamen dus ooit openbaar worden gemaakt, is nog erg onzeker. Dit ook mede gezien de nieuwe privacyregels.

400 namen
Gaandeweg hebben de leden van dit groepje de taak gekregen om ontbrekende gegevens per bijnaam uit te zoeken en na te vragen. Ieder doet dit dan meestal voor de door hem zelf ingebrachte bijnamen. ‘Hemzelf’, ja want helaas telt het bijnamen-clubje nog geen dames. Om alle gegevens te noteren, is er een digitaal bestand gevormd waarin zo’n 400 bijnamen zijn opgenomen. Twee leden, waaronder de coördinator, voeren de regie in deze registratie. De leden komen meestal één middag per maand bij elkaar om de verzamelde gegevens en de voortgang te bespreken. En tevens wordt er meteen weer nieuw huiswerk meegegeven. Immers indien de verzamelde informatie aan elkaar wordt verteld, blijkt soms dat er toch nog wel behoefte is aan wat meer gegevens. En zo gaan de leden vaak op pad naar dorpsgenoten waar zij nog wat nadere informatie hopen op te doen. U kunt zich wel voorstellen dat dit zeer levendige en vrolijke gesprekken oplevert waarin veel grappige zaken en anekdotes aan de orde komen. Ja, je zou je zo maar in een café kunnen wanen.
Helaas zijn de bijnamen (nog) niet voor publicatie beschikbaar!

Limericks
Een van de leden van de groep ‘Bijnamen’, Gerard de Laat, heeft als een van zijn hobby’s het maken van limericks. Vanaf het begin van de publicatie van onze nieuwsbrieven nieuwe stijl wordt er elke maand een limerick van Gerard in opgenomen. Sinds september worden deze ook door Gerard in het dialect ingesproken. Klik op: Limericks

Korte Volksverhalen
Tijdens de groepsgesprekken komen er heel wat leuke en ook interessante anekdotes, korte volksverhalen over de tafel. Zonde eigenlijk om deze niet te bewaren voor de toekomst. Daarom proberen we deze zo goed en zo kwaad als mogelijk op te schrijven en te bewaren voor latere generaties. Na verloop van tijd zullen we een verzameling volksverhalen als collectie op deze website opnemen.

Spreuken en woorden in het dialect van Nuenen, Gerwen en Nederwetten
U kent ongetwijfeld ons Spreukenbuukske en het woordenboek van Gerard de Laat, uitgegeven door Heemkundekring DE DRIJEHORNICK. Op korte termijn hopen we een aantal spreuken en woorden ook op onze website als collectie te kunnen aanbieden.

 

Kappers

Kappers

Historie van de kapper Het beroep kapper kent een lange geschiedenis die teruggaat tot de oude steentijd, die loopt tot 12.500 jaar geleden. In deze periode dacht men dat de ziel van de mens in het haar zat. Met het groeien van het haar groeide ook het opgebouwde...

Thuiswevers in Nuenen

Thuiswevers in Nuenen

Omstreeks de tijd van Vincent van Goghs verblijf in Nuenen (1883-1885) was naast de landbouw de textielnijverheid een belangrijke bron van werkgelegenheid. Indien het werk op het land het toeliet, hielden de boeren zich bezig met het weven van stof, waarbij de vrouwen...

Zusters van de Congregatie van JMJ

Zusters van de Congregatie van JMJ

Ereburgerschap Naar aanleiding van het 75-jarig jubileum van de Zusters van JMJ (Jezus, Maria en Joseph) in Nuenen wordt op 17 juni 1962 het ereburgerschap aan de Congregatie toegekend. De zusters betrokken op 15 juni 1887 het klooster en begonnen er een school en in...

Luduvudu

Luduvudu

Zèij gleuft in de liefde én in mén Ik ók, dè hi écht zoo moete zén Mèr óns liefdesvuur Is van korte duur Zoo dè ik wir stik alinnig bén

Textielfabrieken in Nuenen

Textielfabrieken in Nuenen

Textielfabrieken in Nuenen Er zijn in de jaren 1840-1920 vijf textielfabrieken in Nuenen geweest.   De linnenfabriek van Van Hoven De linnen- en damastweverij Tirion en Carlier De katoenen- en linnenfabriek van Louis Linders De linnenfabriek van Begemann en De...

Ton de Brouwer

Ton de Brouwer

Ereburger Ton de Brouwer Tijdens een bijeenkomst op 22 maart 2023 om 16.00 uur in de raadzaal in Het Klooster, Park 1 te Nuenen ontving de heer A.H.A.M. (Ton) de Brouwer bij bevordering de hoogste gemeentelijke onderscheiding, het ereburgerschap van de gemeente...

Burgemeester mr. Willem Ligtvoet

Burgemeester mr. Willem Ligtvoet

Willem Ligtvoet was tussen 16 mei 2003 en 1 februari 2012 burgemeester van de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten, daarvoor vanaf 1 april 2001 waarnemend burgemeester.Burgemeester Willem Ligtvoet in zijn werkkamer van de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten in...

Burgemeester drs. HJAM Terwisse

Burgemeester drs. HJAM Terwisse

Henricus Johannes Antonius Maria (Harrie) Terwisse (Nijmegen, 19 februari 1936) is een Nederlands politicus van D66. Na gymnasium te hebben gedaan op het Canisius College in zijn geboorteplaats, ging hij economie studeren aan de Nederlandse Economische...

Burgemeester Oscar Marie Haffmans

Burgemeester Oscar Marie Haffmans

Oscar Haffmans was tussen 16 januari 1955 en 1 oktober 1962 burgemeester van de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten. Oscar Marie Haffmans, geboren te Helden (L) op 27 september 1897 en overleden te Eindhoven op 4 september 1979. Haffmans was een zoon van...